DIY, Zero waste

DIY Hooimadam a.k.a. Pannenmuts – koken zero waste style + gratis patroon

Een aantal jaar geleden zag ik op tv hoe mensen back to basics gingen en een pan in een hooikist zetten om te koken. Ik vond het een geniaal idee, maar een hooikist in de schuur of in mijn huis vind ik dan weer wat minder. Even later zag ik De Hooimadam, een moderne versie van de kist dat minder ruimte in beslag neemt en er ook nog eens gezellig uitziet. Het is een theemuts voor je pan.

Ik wist al meteen dat ik een Hooimadam wilde, maar ze zijn nogal aan de prijs. Begrijpelijk, gezien het werk dat er in gestoken moet worden om er één te maken, maar dat geld hebben we niet – zeker nu niet met onze no spend challenge. Maar zelf eentje maken is natuurlijk ook een optie, zeker omdat ik een heleboel leuke stofjes heb liggen waar ik geen doel voor heb.

Zelf een Hooimadam maken moet het dus worden. Een aantal jaar nadat ik voor het eerst over de hooikist had gehoord kroop ik achter de naaimachine om zelf mijn eigen creatie te maken. Omdat de Hooimadam wordt beschermd door een model- en merkrecht noem ik de mijne: De Pannenmuts.

Wat heb je nodig?

Hoeveel je nodig hebt, is afhankelijk van hoe groot je je Pannenmuts maakt en welk isolatiemateriaal je gebruikt. Ik maak een grote Pannenmuts en heb een relatief dun isolatiemateriaal. Maak je een kleinere Pannenmuts, dan heb je minder materiaal nodig.

Isolatiemateriaal – De echte Hooimadam is gevuld met wol, maar omdat ik dit niet in huis heb, niet vegan is én ik wilde een Pannenmuts maken met wat ik wel in huis heb liggen. Ik had nog een oud dekbedovertrek die al een aantal jaar niet werd gebruikt. Een nieuw dekbedovertrek is bij de IKEA € 15,-, goedkoper dan de officiële Hooimadam dus besloot ik deze als vulling te gebruiken. Het is een vrij dun dekbed, dus ik had zeker twee lagen nodig voor een goede isolatie. (Heb je geen dekbedovertrek tot je beschikking? Dan kun je ook een slaapzak gebruiken of gewoon fiberfill / wattine.)

Ik heb 330×135 cm aan isolatiemateriaal.

Katoenen stofjes – de echte Hooimadam is er in drie kleuren: zwart, blauw en rood. Zelf heb ik nog zoveel leuks liggen, ik koos voor een groene binnenkant en een lichtgroen-blauwe buitenkant met pijltjes.

Ik heb 70×35 cm aan katoen voor de onderkant nodig en 260×100 cm aan katoen voor de zijkant.

Biaisband – voor de afwerking, ik heb zelf biaisband gemaakt (hier kun je zien hoe dat moet).

Ik heb 224 cm biaisband gebruikt.

Koord – om de Pannenmuts te sluiten.

Mijn koord is 85 cm.

Naaimachine – je kan het ook met de hand naaien, maar dat duurt een stuk langer. Een naaimachine is een must hoewel ik delen met de hand heb genaaid.

Naalden, draad, én heel veel spelden.

Zo maak je je eigen pannenmuts

STAP 1 | Allereerst bepaal je hoe groot je je pannenmuts wil hebben. Ga je hem gebruiken voor grote pannen, medium pannen of alleen kleine pannen? Ik gebruik met grote pan heel vaak voor eenpansmaaltijden, dus die moet er zeker inpassen. Je meet dus de diameter van die pan op (in mijn geval ⌀ 35). Deze teken je op een stuk (patroon)papier OF direct op de stof. Knip 2x een isolatiecirkel en ook 2x een katoenencirkel uit/

Ik heb 1 cm extra geknipt maar dit was uiteindelijk niet nodig.
Twee lagen isolatiemateriaal en twee lagen katoen.

STAP 2 | Nu bereken je het omhulsel van je pannenmuts. Dit gaat met de volgende formule:

⌀ x π + 20 = breedte in cm

π is pi (afgerond 3,14). In mijn geval is de som dus 35 x π + 20* = 130 cm (afgerond).

*Dit is 20cm overlap. Bij een Pannenmuts met een kleinere diameter, is een kleinere overlap voldoende. In het patroon (zie verderop) is een kleinere overlap al meegenomen.

De lengte van je pannenmuts hangt af van hoe hoog je pan is. Mijn lengte was ongeveer 47 cm. Ik knipte dus 2x 130×47 isolatiemateriaal en 2x 130×47 katoen.

STAP 2a | Als je net als ik zelf biaisband maakt, dan kun je dat nu doen. Je hebt voor 3 vlakken biaisband nodig (47+47+130=224 cm biaisband).

Eerst vouw je het stof dubbel en strijk je het plat.
Dan vouw je hem open en vouw je één vlak naar het midden. Dit strijk je ook.
Vervolgens de andere kant ook.
Strijk nog even goed na.

STAP 3 | Wanneer de cirkels en omhulsels hebt geknipt, begint het naaien. Ik ben begonnen met het omhulsel. Speld ze goed vast (elke 3 cm een speld om te voorkomen dat het gaat schuiven onder de naaimachine). Daarna naai je de 2 laten isolatiemateriaal en katoen op elkaar. Hoeft niet heel netjes, recht en perfect, je werkt het straks af met biaisband.

Ik heb niet super strak geknipt voor het geval ik extra stof nodig had, uiteindelijk heb ik alles er af geknipt.

STAP 4 | Werk de 2 korte kanten en één lange kant af met biaisband.

Tip: voor een mooi eindresultaat, raad ik aan dit filmpje te kijken waar biaisband wordt gemaakt én hoe een quilt wordt afgewerkt. Hier zie je ook hoe je de hoekjes doet.

STAP 5 | De onderkant aan het omhulsel krijgen is het meest vervelende, want we hebben het nu over vier lagen isolatiemateriaal dat aan elkaar genaaid moet worden. Ik ben daarom begonnen met één katoenlaag eerst, zodat de buitenkant mooi verwerkt was. Daarna heb ik de isolatiematerialen eraan geprobeerd te naaien (ik heb stukken kunnen naaien, mijn naaimachine pakte niet één hele cirkel). Daarna heb ik de binnenste katoenlaag met de hand dichtgenaaid.

LET OP: 10 centimeter overlapt

Hoe kook je in de Pannenmuts?

Dit is natuurlijk nog even uitproberen, maar bij de Hooimadam heb je 1/3 kooktijd meer en ik verwacht dat dit in mijn Pannenmuts niet anders zal zijn. Mijn eerste gerecht in de Pannenmuts is een spruitjesstamppot. Deze heb ik vier uur voor serveertijd gemaakt en dit is het resultaat:

Dit is na 3 uur in de Pannenmuts. Hij was na 1 uur al klaar maar ik heb toen niet gekeken (want ik wilde weten wat de temperatuur zou doen).

Temperatuur

De warmte in de Pannenmuts wordt – net als in de Hooimadam – minder. Ik heb gekeken hoe de temperatuur in de Pannenmuts is, maar dit zal verschillen wat er in zit en hoeveel. Ik kookte een laatje water tot 100
°C en controleerde elk uur de temperatuur:

  • Na 1 uur: 84 °C
  • Na 2 uur: 74 °C
  • Na 3 uur: 64 °C
  • Na 4 uur: 51 °C

De temperatuur blijft dus hoger dan die van de Hooimadam, maar dit is met water. Hoe zit dat met eten? Ik heb een spruitjesstamppot gemaakt in de Hooimadam en ook hier heb ik de temperaturen gemeten:

  • Na 1 uur: 84 °C (in principe is de stamppot nu gaar)
  • Na 2 uur: 74 °C
  • Na 3 uur: 69°C

Conclusie

De zelfgemaakte Pannenmuts doet het net zo goed als de originele Hooimadam. Ik kan niet wachten hem vaker te gebruiken en ik hoop dat ik er veel plezier aan kan beleven – zeker op dagen dat ik de hele dag weg ben en in de ochtend het eten kan klaar zetten voor de avond. Binnenkort volgt ook een artikel over bonen en erwten bereiden in de Pannenmuts in de hoop dat dit een succes is natuurlijk!

Als jij ook zelf een Pannenmuts maakt, laat het me dan weten en stuur je foto @ZEROWASTEGEZIN op Instagram of laat een comment achter (met een favoriet recept)! Ben benieuwd naar het resultaat.

Wil je meer lezen en op de hoogte blijven? Volg ons dan op Social Media.
error

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *