Beauty, DIY, Milieu, Zero waste

DIY tandpasta || persoonlijke ervaring

Jaren lang had ik last van gevoelige tanden. Ik kon geen koud, warm of zoet eten zonder pijn. Heel vervelend. De tandarts raadde toen Elmex aan. Ik wilde nooit aan die peperdure tandpasta’s, want waarom zoveel geld uitgeven als het niet zou werken? Ik heb het toch geprobeerd en het is één van de merken geworden waar ik niet vanaf wilde wijken. Normaliter ben ik niet merkbewust, maar ik was mijn tandpasta trouw. Geen gevoelige tanden meer.

Vanaf het moment dat ik chemicaliën zoveel mogelijk uit de weg wilde gaan, kwam ik al vrij snel recepten tegen om zelf tandpasta te maken. Ik wilde daar helemaal niet aan. Is het wel goed voor je tanden? Komt mijn pijn dan weer terug? Maakt het wel goed schoon? Krijg ik dan straks mijn eerste gaatje?

Allemaal vragen waar ik mee zat. Ik durfde de verandering gewoon niet aan. Ik was te trouw aan mijn tandpasta. Maar inmiddels is ons zero waste project in volle gang en het gaat beetje bij beetje de goede kant op. Natuurlijk zijn we niet perfect en ik merk dat ik te vaak lui genoeg ben om terug te vallen op het oude vertrouwde. Toch motiveert een lege tube of fles mij om te kijken naar zero waste of low waste alternatieven.

Poetsen met baksoda – yay or nay?

In alle recepten die ik tegenkwam, werd baksoda gebruikt. Baksoda, in het Engels baking soda, zou plak verwijderen, slechte adem tegengaan en is goedkoop (1). Daarnaast verzacht het eventuele mondzweren, maakt de tanden witter en zou tandvleesaandoeningen doen voorkomen (2). Maar ja… maakt het ook schoon? Het is een simpel ingrediënt en ik ken het. Je kan het eten.

Tandpasta daarentegen bevat verschillende ingrediënten waarvan ik soms niet eens weet hoe het uit te spreken. Zo bevat mijn tandpasta Bis-(hydroxyethyl)amino-propyl-N-hydroxy-ethyl-octadecylamine-dihydrofluoride 1400 ppm F wat aminfluoride zou zijn (3) en meer kan ik er niet over vinden op internet. Andere ingrediënten die mijn tandpasta bevatten zijn aqua (oftewel water), sorbitol (suikervervanger), hydrated silica (een slijpmiddel), hydroxyethylcellulose (gel afkomstig van cellulose, een polysacharide gemaakt door planten), olaflur (fluorverbinding ter preventie van cariës), PEG-40 hydrogenated castor oil (castorolie is afkomstig van een plant), aroma, sodium saccharin en Cl 77891 (aka titanium dioxide). De ingrediënten hebben allemaal hun eigen functie en vergelijkend met andere tandpasta’s heeft de mijne vrij weinig ingrediënten. Echter is het proces om deze tandpasta te maken meer milieubelastend dan baksoda. Of deze ingrediënten veilig zijn bij dagelijks gebruik sta ik nauwelijks bij stil. Ze doen hun werk en goed ook. Maar mijn tandpasta is duur, komt in plastic en is niet milieuvriendelijk. Zou baksoda als goed alternatief kunnen werken?

Witte tanden en kapot glazuur?

Om eerlijk te zijn zou ik best wel wittere tanden willen hebben. Koffie en thee maken mijn tanden nu niet bepaald witter en die tandpasta’s doen ook maar zoveel. Toch zitten er negatieve effecten aan het poetsen met baksoda die mij tegenhouden om het te testen. Laten we even wat dieper ingaan op de werking van baksoda en onze tanden en wat zegt de wetenschap hierover – om heel eerlijk te zijn vertrouw ik niet elke enthousiaste blogger op zijn/haar mooie witte tanden als er geen bronvermelding bij staat.

#1 Plak verwijderen

Onderzoek toont aan dat baksoda weldegelijk plak verwijdert (4) (5). Tandplak kan niet worden verwijderd met alleen een tandenborstel (6) dus moet het worden aangevuld met tandpasta, baksoda en na het poetsen flossen is ook een manier om tandplak te verwijderen.

#2 Voorkomen van gaatjes

Witte tanden hebben is leuk, maar belangrijker vind ik gaatjes voorkomen. Daar waar de ene site roept dat baksoda gaatjes niet doet voorkomen (7) roept de ander weer dat het juist wel gaatjes voorkomt (1). Het lijkt erop dat baksoda wel degelijk een positief effect kan hebben op het verwijderen van plak (4) en wanneer tandplak lang blijft zitten kan het een aanleiding zijn tot gaatjes (8). Echter is er geen wetenschappelijk bewijs dat baksoda gaatjes doet voorkomen.

#3 Stralend witte lach

Onderzoek is erover uit: poetsen met baksoda maakt je tanden witter (9).

#4 Tandglazuur verzorgen

De reden dat baksoda snel wordt afgeraden om te gebruiken in plaats van tandpasta heeft te maken met de abrasiviteit. In mijn tandpasta ziet hydrated silica, een slijpmiddel. Een slijpmiddel is abrasief. Baksoda zou te abrasief zijn en niet alleen tandplak verwijderen maar ook een laagje glazuur. Echter is de wetenschap het hier niet per definitie mee eens. Baksoda is een prima ingrediënt voor tandpasta en heeft geen hoog abrasief gehalte (10). Als we nu de abrasiviteit gaan vergelijken met tandpasta, dan doet baksoda het helemaal niet slecht. De RDA (Radioactive dentin abrasivity) van baksoda is lager dan die van gewone tandpasta (11). Ook kunnen gewone tandpasta’s meerdere slijpmiddelen bevatten wat ze abrasiever zou kunnen maken dan alleen baksoda. Baksoda zou dus niet schadelijk zijn voor het glazuur maar voor mensen met slecht glazuur is het wellicht raadzaam om op zoek te gaan naar alternatieven die goed zijn voor hun tanden (eventueel in overleg met de tandarts).

Maar moet ik nu gaan poetsen met baksoda?

Tandenpoetsen met baksoda zou dus net als tandpasta prima kunnen. Maar waarom heerst er dan zoveel twijfel? Het antwoord moet ik je helaas schuldig blijven. Als eeuwige twijfelaar weet ik het namelijk ook niet. Uit onderzoek blijkt dat baksoda prima zou kunnen als alternatief voor tandpasta, maar er zijn nog vele aspecten waar ik niet op in ben gegaan. Zo zit in tandpasta fluor wat zou bijdrage aan gezonde tanden (12). De laatste paar jaren wordt vaak geroepen dat fluor schadelijk is voor de gezondheid (13).

Dan heb je ook nog kans dat fabrikanten van tandpasta’s liever zien dat mensen niet met baksoda hun tandenpoetsen en geld investeren in onderzoeken die aantonen dat reguliere tandpasta beter is dan baksoda maar hier is geen bewijs voor.

We halen de tandpasta eruit met een lepeltje. De grootte van een erwtje is meer dan genoeg (net als bij gewone tandpasta dus).

Zijn er nog meer alternatieven?

Naast tanden poetsen met alleen baksoda kan je ook zelf tandpasta maken met baksoda als ingrediënt. Denk aan een combinatie met kokosolie en eventueel pepermuntolie voor de smaak (zie recept van Green Evelien). Ook kan je kiezen voor tandenpoetstabletten. Dit kan met fluoride of zonder. De tabletten bestaan uit plantaardige cellulose en hebben een frisse muntsmaak. Echter heeft dit wel meer ingrediënten dan een zelfgemaakte tandpasta of alleen baksoda.

Nu mijn tandpasta op is, ga ik experimenteren met zelfgemaakte tandpasta van baksoda en kokosolie. De kokosolie heeft een antibacteriële werking en doodt, in tegenstelling tot de baksoda, wel bacteriën (14). Deze combinatie zou ervoor moeten zorgen dat mijn tanden goed schoon worden en wellicht witter (update zal volgen). Tot slot wil ik nog even benadrukken dat gaatjes worden veroorzaakt door suiker en overmatig suiker wordt natuurlijk afgeraden (for obvious reasons).

Recept

Tandpasta

Ingrediënten

  • 3 el baksoda
  • 6 el kokosolie
  • 30 druppels pepermuntolie optioneel maar wel aan te raden

Instructies

  • Meng de ingrediënten samen tot er een pasta ontstaat. Bewaar in een schone glazen potje met deksel.

Notities

Kun je niet wennen aan de smaak, dan zou je ervoor kunnen kiezen om xylitol toe te voegen. Er zijn mensen die zeggen dat dit helpt tegen gevoelige tanden, maar ik vind het niet nodig om een extra ingrediënt toe te voegen.
Zeker 1 jaar houdbaar indien goed afgesloten.
Een potje zelfgemaakte tandpasta met een bamboe tandenborstel ernaast! Ik poets zelf elektrisch, maar mijn man gebruikt nog een gewone tandenborstel. Ook de kinderen poetsen met een bamboe tandenborstel en dat bevalt prima!

Mijn persoonlijke ervaring

Inmiddels poetsen we al meer dan een maand met deze tandpasta en ik ben zeer tevreden. Ik heb (nog) geen last van gevoelige tanden en normaliter merk ik dat vrijwel direct!

De smaak is wel even wennen, maar ik vind het niet smerig. Dankzij de pepermuntolie (ik gebruik Jacob Hooy) smaakt het een beetje naar echte tandpasta.

Een nadeel van de tandpasta vind ik wel dat het niet schuimt en dat het soort van vloeibaar in je mond wordt. Sinds ik elektrisch poets heb ik steeds vaker last van tandpasta dat uit mijn mond drupt en dat is nu niet minder geworden (ook niet veel erger trouwens). Een voordeel is wel dat deze tandpasta niet vlekt wanneer je knoeit.

Ik gebruik deze tandpasta niet voor mijn kinderen. De smaak is niet superfijn en tandenpoetsen is al een gedoe hier. De kindertandpasta die we gebruiken is goed genoeg voor ze en wie weet dat we in de toekomst alsnog switchen.

Bronvermelding

  1. MDhealth. Try Baking Soda to Whiten Your Teeth Naturally. md-health.com. [Online] [Citaat van: 9 september 2018.] http://www.md-health.com/brushing-teeth-with-baking-soda.html.
  2. New Health Advisor. Is Baking Soda Bad for Your Teeth? newhealthadvisor.com. [Online] 2018. http://www.newhealthadvisor.com/Is-Baking-Soda-Bad-for-Your-Teeth.html.
  3. Green Jump. Tandpasta met fluoride welke kies je? greenjump.nl. [Online] 28 februari 2013. https://blog.greenjump.nl/post/2013/02/28/Tandpasta-met-fluoride-welke-kies-je.aspx.
  4. Enhancement of plaque removal efficacy by tooth brushing with baking soda dentifrices: results of five clinical studies. Putt MS, Milleman KR, Ghassemi A, Vorwerk LM, Hooper WJ, Soparkar PM, Winston AE, Proskin HM. 2008, The Journal of Clinical Dentistry.
  5. Enhancement of plaque removal by baking soda toothpastes from less accessible areas in the dentition. Thong S, Hooper W, Xu Y, Ghassemi A, Winston A. 2011, The Journal of Clinical Dentistry.
  6. Plaque removal by dental floss or toothpicks. An intra-individual comparative study. Bergenholtz A, Brithon J. 1980, Journal of Clinical Periondontology.
  7. Sengupta, S. Brushing Your Teeth with Baking Soda: Is it Safe or Not? food.ndtv.com. [Online] 24 mei 2018. https://food.ndtv.com/beauty/brushing-your-teeth-with-baking-soda-is-it-safe-or-not-1663948.
  8. Parker, P. How and Why Does Plaque Cause Cavity. healthyteeth.org. [Online] 19 april 2018. [Citaat van: 9 september 2018.] https://www.healthyteeth.org/how-does-plaque-cause-cavity/.
  9. Effectiveness of a new dentifrice with baking soda and peroxide in removing extrinsic stain and whitening teeth. Ghassemi A, Hooper W, Vorwerk L, Domke T, DeSciscio P, Nathoo S. sl : The Journal of Clinical Dentistry, 2012.
  10. Baking soda as an abrasive in toothpastes: Mechanism of action and safety and effectiveness considerations. Hara AT, Turssi CP. sl : Journal of the American Dental Association, 2017.
  11. Baking soda as an abrasive in toothpastes. Hara, A.T. en Turssi, C.P. sl : JADA, 2017.
  12. Dental Health and FLuoride Treatment. webmd.com. [Online] [Citaat van: 9 september 2018.] https://www.webmd.com/oral-health/guide/fluoride-treatment#1.
  13. Natuurlijk tandenpoetsen. mens-en-gezondheid.infonu,nl. [Online] 12 april 2014. [Citaat van: 9 september 2018.] https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/alternatief/108653-natuurlijk-tandenpoetsen.html.
  14. Antimicrobial effects of virgin coconut oil and its medium-chain fatty acids on Clostridium difficile. Shilling M, Matt L, Rubin E, Visitacion MP, Haller NA, Grey SF, Woolverton CJ. sl : Journal of Medicinal Food, 2013, Vol. 2013.

Wil je meer lezen en op de hoogte blijven? Volg ons dan op Social Media.
error

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *